ชวนสร้างเมืองแม่เมาะให้สมาร์ต กับเกษศิรินทร์ แปงเสน หัวหน้าโครงการแม่เมาะเมืองน่าอยู่

เกษศิรินทร์ แปงเสน(ไลท์) หัวหน้าโครงการแม่เมาะเมืองน่าอยู่ จบปริญญาโทด้านการจัดการมนุษย์กับสิ่งแวดล้อมและวิศวกรรมสิ่งแวดล้อมทีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เข้าทำงานที่ กฟผ. ตั้งแต่ปี 2533 เคยได้รับรางวัลบุคคลต้นแบบด้านการมีส่วนร่วมของ กฟผ. และรางวัลบุคคลดีเด่นด้านสิ่งแวดล้อม (One Mine One Person Award 2019) จากกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ แม้จะดูแลด้านสิ่งแวดล้อมเหมืองแม่เมาะมาโดยตลอด แต่มีความชื่นชอบงานชุมชนสัมพันธ์ ลงพื้นที่ชุมชนอย่างต่อเนื่อง เมื่อได้รับฟังเสียงสะท้อนด้านสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ ยิ่งทำให้มีแรงบัลดาลใจในการหาแนวทางแก้ปัญหาและปรับวิธีการทำงานเพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของชุมชนมากที่สุด

โครงการแม่เมาะเมืองน่าอยู่
กำลังผลิตไฟฟ้าของ กฟผ.แม่เมาะ ที่จะลดลงกว่าครึ่งในอีก 4 ปีข้างหน้า จะหยุดระบบลงทั้งหมดในปี 2593 ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจการจ้างงานในพื้นที่ และกองทุนพัฒนาไฟฟ้าโรงไฟฟ้าแม่เมาะที่จะลดลงเรื่อยๆ และหมดไป โครงการแม่เมาะเมืองน่าอยู่จึงตั้งขึ้นมาเพื่อขับเคลื่อนโครงการส่งเสริมและพัฒนาพื้นที่อำเภอแม่เมาะให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้ในระยะยาวเมื่อไม่มีกฟผ.แม่เมาะ โดยเริ่มพัฒนาใน 3 ด้าน ได้แก่ ด้านการส่งเสริมสิ่งแวดล้อม ด้านการส่งเสริมพลังงานสะอาด ด้านการส่งเสริมเศรษฐกิจโดยเบื้องต้นมีแผนที่จะส่งเสริมพัฒนาในแต่ละด้านดังนี้

การส่งเสริมสิ่งแวดล้อมในเมืองน่าอยู่ (Smart Environment)
พื้นที่ส่วนใหญ่ของแม่เมาะเป็นพื้นที่ป่า เราจึงมุ่งเน้นการเพิ่มศักยภาพป่าชุมชนสู่การยกระดับรายได้ชุมชนให้คนอยู่ร่วมกับป่าได้อย่างยั่งยืนเช่นโครงการเห็ดป่าคืนถิ่นโดยจะเลือกพื้นที่ป่าชุมชนที่มีศักยภาพเป็นพื้นที่ต้นแบบ นำผู้เชี่ยวชาญไปสอนเพาะเชื้อเห็ดป่าโดยไม่ต้องเผาป่าตามความเชื่อเดิมอีกหนึ่งโครงการที่จะเร่งทำคือโครงการจัดการฝุ่นเพื่อลมหายใจและสุขภาพของทุกคน (Breath for All) โดยจะบูรณาการจุดตรวจวัดคุณภาพอากาศ (Sensor) ให้ครอบคลุมพื้นที่อำเภอแม่เมาะและจังหวัดลำปาง มีพยากรณ์คุณภาพอากาศล่วงหน้า ทำให้เราสามารถรับมือกับคุณภาพอากาศในแต่ละวันได้ รวมถึงการพัฒนาเส้นทางเข้าดับไฟป่าและสร้างแนวกันไฟในพื้นที่ป่าชุมชนที่เกิดไฟป่าซ้ำซาก

การส่งเสริมเศรษฐกิจในเมืองน่าอยู่ (Smart Economy)
ชาวแม่เมาะทำเกษตรกันมาก เราจึงอยากส่งเสริมการเกษตรในพื้นที่แม่เมาะให้เป็นเกษตรอัจฉริยะ (Smart Farming) เพื่อลดต้นทุนผัดส่วนครัว อ.แม่เมาะ โดยมีธนาคารต้นกล้า ส่งเสริมตลาดสร้างแบรนด์เพิ่มรายได้รวมถึงการนำวัตถุพลอยได้จาก กฟผ.แม่เมาะ มาแปรรูปเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและลดต้นทุนทางการเกษตร พัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ (Young Farmer) ควบคู่เกษตรดั้งเดิม เพื่อมาขับเคลื่อนให้โครงการสามารถอยู่ได้อย่างยั่งยืน อีกหนึ่งแผนปฏิบัติการเร่งด่วน (Quick Win) คือการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงกีฬา (Sport Tourism) ชวนนักกีฬามาวิ่งว่ายพายปั่นและรวดเที่ยวในอำเภอแม่เมาะโดยมีแผนยกระดับงานเดิน-วิ่งแม่เมาะฮาล์ฟมาราธอนให้อยู่ในมาตรฐานระดับสากล (World Standard)ด้านพื้นที่รองรับการอพยพราษฎรบ้านดง เราจึงมีแนวคิดในการทำกษตรแนวตั้ง (Vertical Farm)เพื่อตอบโจทย์ข้อจำกัดของพื้นที่ และพัฒนาให้เป็นหมู่บ้านท่องเที่ยวที่นักท่องเที่ยวสามารถเข้าชมวิถีชีวิตจับจ่ายสินค้าชุมชนรวมทั้งต่อยอดไปยังสถานที่ท่องเที่ยวอื่นๆ ตามเส้นทางของตำบลบ้านดงได้ด้วยเช่น ภาพเขียนสีโบราณประตูผา ผาปักธง และสถานที่ท่องเที่ยวท่าสี ฯลฯ ซึ่งต้องอาศัยการมีส่วนร่วมจากชุมชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ฝากถึงชุมชน
โครงการแม่เมาะเมืองน่าอยู่จะสำเร็จไปสู่เป้าหมายได้ ต้องได้รับความร่วมมือจากทุกภาคส่วน และจุดมุ่งหมายในอนาคตชุมชนจะต้องสามารถขับเคลื่อนโครงการต่างๆ ได้เอง โดย กฟผ. เป็นเพียงส่วนหนึ่งที่ช่วยผลักดัน กฟผ.มุ่งมั่นตั้งใจทำโครงการนี้เพื่อชุมชนจริงๆ เราอยากเห็นชาวแม่เมาะอยู่ดี กินดี มีสุข และอยากพัฒนาให้แม่เมาะให้เป็นปลายทางฝันที่ใครๆ ก็อยากมาเที่ยวเหนือสิ่งอื่นใดเราอยากให้ชุมชน หน่วยงานราชการ และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เข้ามามีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนอำเภอแม่เมาะให้กลายเป็นเมืองที่น่าอยู่ เพื่อให้ลูกหลานชาวแม่เมาะสามารถอยู่ดี มีสุขพึ่งพาตนเองได้ในระยะยาว เพื่อความยั่งยืนต่อไป