โครงการแม่เมาะเมืองน่าอยู่ เส้นทางสู่อนาคตให้ชุมชนแม่เมาะยังยืนหยัดในวันที่ไม่มีโรงไฟฟ้าถ่านหิน

คงจะไม่ผิดนักหากจะกล่าวว่า โรงไฟฟ้าแม่เมาะ เหมืองแม่เมาะ และชุมชนแม่เมาะอยู่คู่กันมาเสมือนเพื่อนบ้าน ครอบครัว เพื่อนสนิทมากกว่าชั่วอายุคน จนกลายเป็นความผูกพันและเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน หากพูดถึง อ.แม่เมาะ ก็ต้องนึกถึง กฟผ.แม่เมาะ ไปด้วย

มองไปอีก 30 ปีข้างหน้า ถ่านหินลิกไนต์ในพื้นที่เหมืองแม่เมาะจะหมดลง โรงไฟฟ้าถ่านหินจะยุติการเดินเครื่อง ภาพของชุมชนแม่เมาะในวันที่ภารกิจหลักของ กฟผ.แม่เมาะ สิ้นสุดลงจะเป็นอย่างไร อาจยังไม่มีคาตอบใดที่แน่ชัด แต่ด้วยความสัมพันธ์ที่ กฟผ. และชุมชน คอยเกื้อหนุนซึ่งกันและกันมาตลอด ทาให้ กฟผ. มุ่งมั่นที่จะสนับสนุนและส่งเสริมวางรากฐานการพัฒนา อ.แม่เมาะ ให้มีเศรษฐกิจที่ยั่งยืนและรายได้ที่มั่นคง โดยไม่ต้องพึ่งพาการดำเนินงานของ กฟผ. โครงการแม่เมาะเมืองน่าอยู่ (Mae Moh Smart City) จึงเป็นโครงการหนึ่งที่ กฟผ. มุ่งมั่นดำเนินการ เพื่อขับเคลื่อนเส้นทางที่จะนาพาให้การพัฒนาชุมชนแม่เมาะให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี ในวันที่ อ.แม่เมาะ ไม่มีโรงไฟฟ้าแม่เมาะ และเหมืองถ่านหินอีกต่อไป

ปี 2562 เป็นจุดเริ่มต้นที่ กฟผ. ได้บูรณาการร่วมกับส่วนราชการและชุมชนในการสัมมนาปฏิบัติการแม่เมาะเมืองอัจฉริยะ เพื่อค้นหาจุดอ่อน จุดแข็ง และโอกาสในการพัฒนา อ.แม่เมาะ ให้เป็นไปตามบริบทของชุมชน ซึ่งความหมายของเมืองอัจฉริยะ คือเมืองที่ใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่ทันสมัยและชาญฉลาด เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของการให้บริการและการบริหารจัดการเมือง ลดค่าใช้จ่ายและการใช้ทรัพยากรตลอดจนเน้นการมีส่วนร่วมของภาคธุรกิจและภาคประชาชนในการพัฒนาเมือง ให้ประชาชนในเมืองมีคุณภาพชีวิตที่ดี มีความสุข อย่างยั่งยืน

ในระยะนำร่องของโครงการแม่เมาะเมืองน่าอยู่ กฟผ.จะดำเนินงาน ใน 3 มิติสาคัญ ได้แก่ ด้านพลังงานอัจฉริยะ (Smart Energy) เศรษฐกิจอัจฉริยะ(Smart Economy) และสิ่งแวดล้อมอัจฉริยะ (Smart Environment) โดยมีเป้าหมายให้ อ.แม่เมาะ มีการบริหารจัดการ การใช้พลังงานอย่างคุ้มค่า ส่งเสริมการใช้พลังงานหมุนเวียน ทั้งยังส่งเสริมการท่องเที่ยว ยกระดับผลิตภัณฑ์ชุมชน เสริมสร้างรายได้ชุมชน ในปี 2565 ถือเป็นก้าวสำคัญที่มีการจัดตั้งโครงการแม่เมาะเมืองน่าอยู่ขึ้นอย่างเป็นทางการ โดยผนวกกับกองชุมชนสัมพันธ์โรงไฟฟ้าแม่เมาะเดิม และเพิ่มหน่วยขับเคลื่อนงานใหม่ให้ดำเนินงานในมิติต่างๆ เพื่อประสิทธิผลในระยะยาว โดยโครงการแม่เมาะเมืองน่าอยู่ (หก-มน.) มี 3 หน่วยงานหลัก ได้แก่ 1. หน่วยวางแผนและบริหาร (นวบ-มน.) มีหน้าที่หลักในการจัดทำแผนงานร่วมกับผู้มีส่วนได้เสีย บริหารงบประมาณ ดำเนินการพัฒนาระบบสารสนเทศของโครงการ และประสานงานโครงการอพยพ 2. หน่วยชุมชนสัมพันธ์ (นชส-มน.) มีหน้าที่หลักในการประสานและบริหารจัดการงานเกี่ยวกับด้านชุมชนสัมพันธ์ ส่วนราชการท้องถิ่น ตลอดจนสนับสนุนการดำเนินงานของ อ.แม่เมาะ 3.หน่วยพัฒนาโครงการ (นพค-มน.) มีหน้าที่หลักในการขับเคลื่อนแผนงานด้านเศรษฐกิจอัจฉริยะ (Smart Economy) ด้านสิ่งแวดล้อมอัจฉริยะ (Smart Environment) และ พลังงานอัจฉริยะ (Smart Energy) ทั้งการสนับสนุนและพัฒนากลุ่มอาชีพ การส่งเสริมการตลาดสินค้าชุมชน การดำเนินการติดตามตรวจสอบผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม ตลอดจนการบริหารจัดการการใช้พลังงานอย่างชาญฉลาด และหาช่องทางความเป็นไปได้ในการนำพลังงานทางเลือกเข้ามาใช้ในพื้นที่ อ.แม่เมาะ ซึ่งการจัดตั้งโครงสร้างของโครงการแม่เมาะเมืองน่าอยู่ขึ้นอย่างเป็นทางการ จะช่วยให้การดำเนินโครงการมีความเข้มแข็งในการจัดทำแผนและดำเนินงานได้อย่างเป็นรูปธรรม ตามแนวทางแผนงานของแม่เมาะเมืองน่าอยู่