โครงการเห็ดป่าคืนถิ่น ลดการเผาปลูกต้นไม้สร้างความเข้าใจการเพิ่มจำนวนเห็ดป่า

โครงการ เห็ดป่าคืนถิ่น เสริมป่าชุมชน สร้างรายได้ สลายฝุ่นควัน เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน เป็นโครงการพัฒนาท้องถิ่นตามแผนงานด้านสิ่งแวดล้อมอัจฉริยะ (Smart Environment)ภายใต้โครงการแม่เมาะเมืองน่าอยู่เริ่มขึ้นในปี 2565 ดำเนินโดย การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) แม่เมาะ และประชาชนอำเภอแม่เมาะ บูรณาการองค์ความรู้กับนักวิชาการผู้เชี่ยวชาญจาก ศูนย์วิจัยป่าไม้และชุมชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และศูนย์วิจัยพัฒนานวัตกรรมเห็ดป่าแม่โจ้สร้างความรู้ความเข้าใจให้ชุมชน เกี่ยวกับการงดเผาป่าเพื่อลดการสะสมของฝุ่น pm2.5 ตลอดจนรักษาระบบนิเวศของป่าไม้ให้มีความสมบูรณ์เพื่อเป็นแหล่งอาหาร ทั้งนี้ได้มีการอบรมเรียนรู้วิธีขยายพันธุ์เห็ดคืนสู่ป่าเพื่อเป็นอาหารและรายได้ให้ชุมชนสร้างการหมุุนเวียนเศรษฐกิจในท้องถิ่น โดยมีการสาธิิตการขยายพันธุ์เห็ดเติบโตในใต้ต้ นไม้วงศ์ยาง ตระกูลเอคโตไมคอร์ไร ได้แก่ เห็ดระโงก (ระโงกขาว ระโงกเหลืองและระโงกแดง) กลุ่มเห็ดตะไค (เห็ดตะไคขาวเห็ดหล่มกระเขียว) เห็ดหน้าม่อย เห็ดแดงน้ำหมากกลุ่มเห็ดมันปู เห็ดน้ำแป้ง เห็ดตับเต่า และ เห็ดเผาะ(หรือเห็ดถอบ) ให้กับประชาชนและตัวเเทนเครือข่ายป่าชุมชนอำเภอแม่เมาะทั้ง 20 แห่ง เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2565ที่ผ่านมา ณ ป่าชุมชนบ้านเมาะหลวง (ภูเขาไฟจำป่าแดด)แม่เมาะ อ.แม่เมาะ จ.ลำปาง เพื่อขยายผลนำองค์ความรู้ไปปฏิบัติในป่าชุมชนพื้นที่่ตนเอง และขยายไปยังชุมชนอื่นๆต่อไป

การขยายพันธุ์ของเห็ดป่า
เสริมเชื้อพันธุ์เห็ดให้กับป่าการขยายพันธ์ของเห็ดป่าจะขยายพันธุ์ในช่วงที่เห็ดมีอายุที่แก่จัดเท่านั้น โดยเห็ดจะปล่อยสปอร์ หรือเมล็ดพันธุ์ที่มีอณูขนาดเล็กซึมลงสู่ดินและรากไม้และสร้างเส้นใยเพื่อเจริญเติบโต หลายพื้นที่มีความเข้าใจคลาดเคลื่อนในเรื่องของการเผาป่าเพื่อหาเห็ด ส่วนใหญ่เชื่อว่าหากไม่เผาป่าเห็ดจะไม่ออกเเท้จริงแล้ว การเผาป่าเป็นการทำลายสภาพเเวดล้อมการเจริญ เติบโตของเห็ดอย่างมาก ไฟป่าจะทำลายเชื้อพันธุ์เห็ดให้ตายทำให้เห็ดออกน้อยลงและป่าไม้เสื่อมโทรม นอกจากนี้ยังเป็นการก่อเกิดการสะสมของฝุ่น pm2.5 ที่ทำลายสุขภาพระบบทางเดินหายใจ

เสริมเชื้อพันธุ์เห็ดให้กับป่า
การสร้างแหล่งเก็บเห็ดทำได้ด้วยการปลูกต้นไม้วงศ์ยางเพิ่มในพื้นที่ป่าชุมชนหรือปลูกในไร่สวนและนำเห็ดที่แก่จัด 1 กก. มาขยี้ตำหรือปั่นผสมกับน้ำ 20 ลิตรให้ละเอียด นำน้ำไปรดไม้วงศ์ยางบริเวณรอบรากฝอยทรงพุ่ม โดยขุดรอบลึก 1 หน้าจอบหากเป็นต้นไม้ใหญ่อาจขุดใกล้บริเวณโคนต้นซึ่งจะมีรากต้น(เติมน้ำ 4 ลิตรก่อนใช้) กลบดินและคลุมด้วยฟางหรือใบไม้ดูแลรดน้ำให้ความชุ่มชื้นสม่ำเสมอ หากเป็นกล้าไม้ให้เจาะรูรอบต้น ก่อนหยอดน้ำหัวเชื้อเห็ด 50 มิลลิลิตร ลงในรูที่เจาะใส่เชื้อเห็ดประมาณ 2-3 ครั้ง แต่ละครั้งใส่ห่างกันนาน 1 เดือนภายใต้เงื่อนไขสภาพแวดล้อมคือ ห้ามใช้สารเคมีในพื้นที่ โดยหลังหยอดเชื้อเห็ดลงไปเห็ดจะใช้เวลาประมาณ 1-2 ปี ในการขยายพันธุ์จนมีจำนวนมากพอให้เก็บไปเป็นอาหารและขายได้ เป็นการช่วยให้เห็ดป่าขยายพันธุ์ได้มากเสริมสร้างทรัพยากรที่มี อยู่ใ่ห้มี ความสมบูรณ์เพื่อให้คงอยู่คู่กับชุมชนอย่างยั่งยืน