แม่เมาะเมืองน่าอยู่ ดันเด็กรุ่นใหม่แม่เมาะ สู่กลุ่มวิสาหกิจบริหารจัดการเกษตรกรรมแนวตั้ง นำร่องพื้นที่อพยพบ้านดง

“สิ่งนี้ไม่ใช่แค่พรหมลิขิต แต่มันคือโอกาสดีๆ ที่ กฟผ. ช่วยเปิดทางให้เยาวชนท้องถื่นอย่างพวกเรา” น้องผักบุ้งกล่าวด้วยใบหน้ายิ้มแย้มและภาคภูมิใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มวิสาหกิจบริหารจัดการเกษตรกรรมแนวตั้ง อ.แม่เมาะ

ผักบุ้ง เบ็นซ์ มุก และโบ๊ทเป็นเยาวชน อ.แม่เมาะ ที่เข้าร่วมโครงการพลังงานร่วมใจ สร้างาน พัฒนาชุมชน (New Jobber) ของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) แม่เมาะ มาตั้งแต่ปี 2564 ต่อเนื่องมายังปี 2565 โดยได้ดูแลโครงการพัฒนาและส่งเสริมเกษตรกรรมแนวตั้ง นำร่องพื้นที่อพยพต้นแบบ ต.บ้านดง ซึ่งโครงการที่ กฟผ. โดยโครงการแม่เมาะเมืองน่าอยู่ (Mae Moh Smart City) ร่วมกับ อุทยานวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และบริษัทไดสตาร์ เฟรช จำกัด ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการทำเกษรกรรมแนวตั้งในประเทศไทย ร่วมกันพัฒนาศักยภาพของพื้นที่ อ.แม่เมาะ ด้วยการส่งเสริมให้เกิดการทำเกษตรกรรมแนวตั้ง นำร่องในพื้นที่อพยพ ต.บ้านดง เนื่องจากพื้นที่ดังกล่าวมีพื้นที่ทำการเกษตรต่อครัวเรือนน้อย ทั้งดินที่ไม่เหมาะสมกับการเพาะปลูก การปลูกพืชแนวตั้งจึงเป็นทางออกที่ดีสำหรับพื้นที่อพยพ เนื่องจากเป็นการปลูกพืชไร้ดิน ใช้พื้นที่น้อยแต่ได้ผลผลิตเยอะกว่าการเกษตรแบบเดิม ทั้งช่วยลดข้อจำกัดต่างๆ ด้านภูมิศาสตร์ สภาพภูมิอากาศ โรคและแมลงศัตรูพืชอีกด้วย

เพื่อให้การบริหารจัดการฟาร์มแนวตั้งเป็นไปอย่างมีระบบ จึงมีการจัดตั้งกลุ่มวิสาหกิจบริหารจัดการเกษตรกรรมแนวตั้ง อ.แม่เมาะ ขึ้น โดยนำกลุ่มเยาวชนที่เข้าร่วมโครงการ New Jobber ที่มีทักษะความเชี่ยวชาญที่แตกต่างกัน ทั้งด้านอุตสาหกรรมเกษตรสาขาเทคโนโลยีชีวภาพ ด้านบัญชี และด้านการตลาดซึ่งก็คือผักบุ้ง เบ็นซ์ มุก และโบ๊ทเข้ามาเป็นลุ่มวิสาหกิจ เริ่มต้น โดยได้รับการฝึกปฏิบัติทักษะการปลูกพืชแนวตั้งแบบครบวงจรจากบริษัท ไดสตาร์ เฟรช และจัดตั้งโรงเรือนสาธิต สำหรับเป็นแหล่งฝึกปฏิบัติที่สวนเฉลิมพระเกียรติฯ กฟผ.แม่เมาะ ทั้งนี้ในปี 2566 จะมีการจัดตั้งโรงเรือนนำร่องขนาด 156 ตารางเมตร ขึ้นในพื้นที่อพยพ ต.บ้านดง ในรูปแบบวิสาหกิจชุมชนที่มีชุมชนบ้านดงเป็นเจ้าของและนำกำไรส่วนหนึ่งจากการขายผลผลิตมาเป็นค่าจ้างกลุ่มวิสาหกิจบริหารจัดการเกษตรกรรมแนวตั้งฯ ทำให้เยาวชนกลุ่มนี้มีอาชีพและรายได้ไม่ต่างจากการทำงานในเมืองใหญ่และยังได้ทำงานอยู่ที่บ้านเกิดอีกด้วย

ในอนาคตอันใกล้ จะมีการขยายผลการจัดตั้งฟาร์มแนวตั้งขึ้นในหมู่บ้านอื่นๆ ของ อ.แม่เมาะ และ จ.ลำปาง เปิดโอกาสให้เยาวชนท้องถิ่นได้ทำงานที่บ้านเกิดของตนเอง พร้อมๆ กับการนำองค์ความรู้และนวัตกรรมใหม่ๆ ที่ได้ร่ำเรียนมาพัฒนาพื้นที่ ทั้งส่งเสริมให้เกิดอาชีพใหม่ ที่สร้างรายได้เทียบเคียงกับค่าครองชีพในเมืองใหญ่ นำพา อ.แม่เมาะ สู่การเป็นเมืองอัจฉริยะด้านเศรษฐกิจและสังคมอย่างแท้จริง